Zmiany w sposobie reagowania na bodźce otoczenia są często zauważalne dopiero w codziennych, powtarzalnych sytuacjach, kiedy widać, jak organizm radzi sobie z dźwiękami, ruchem czy dotykiem. W takich ustaleniach integracja sensoryczna opisywana jest jako proces łączenia informacji płynących z różnych zmysłów i nadawania im znaczenia w układzie nerwowym. W praktyce nie zawsze przebiega to w sposób równy, ponieważ różne osoby mogą całkiem inaczej odbierać te same bodźce, co wpływa na ich zachowanie w środowisku domowym, szkolnym czy społecznym.
Często dopiero obserwacja dłuższego odcinka czasu daje możliwość zauważyć powtarzające się wzorce reakcji.
W kontekście edukacyjnym i szkoleniowym pojawia się pojęcie akademia integracji sensorycznej, które odnosi się do miejsca albo struktury przekazywania wiedzy związanej z tym obszarem. W praktyce tego typu środowiska zajmują się zarówno omawianiem teorii, jak i analizą przykładów z codziennego funkcjonowania (warto także zobaczyć: zapis na studia integracja sensoryczna). Ważnym elementem jest tu umiejętność łączenia wiedzy ogólnej z obserwacją konkretnych sytuacji, ponieważ dopiero takie porównanie daje możliwość lepiej zrozumieć, jak przebiega przetwarzanie bodźców w różnorakich warunkach. Z doświadczenia wynika, że sama teoria bez odniesienia do praktyki na prawdę bardzo często pozostaje zbyt abstrakcyjna, ażeby w pełni oddać złożoność tego procesu.
W zwyczajnym funkcjonowaniu dzieci i dorosłych trudności w obszarze integracji sensorycznej mogą przejawiać się w bardzo różny sposób, od nadwrażliwości na dźwięki po potrzebę intensywniejszych bodźców ruchowych. W praktyce znaczy to konieczność zwracania uwagi na detale, które na 1-wszy rzut oka mogą wydawać się nieistotne. Na prawdę bardzo często dopiero zestawienie kilku obserwacji daje możliwość zauważyć powtarzający się schemat zachowań (sprawdź: terapia integracja sensoryczna dla nauczycieli). Takie podejście wymaga cierpliwości i systematyczności, ponieważ pojedyncze sytuacje nie zawsze dają pełny obraz.
W miarę zdobywania doświadczenia coraz wyraźniej widać, że integracja sensoryczna nie jest zjawiskiem jednorodnym i może zmieniać się w zależności od warunków otoczenia oraz indywidualnych cech osoby. Różnice w reakcjach bywają subtelne, niemniej jednak mają znaczenie w powszechnym funkcjonowaniu, w szczególności w sytuacjach wymagających koncentracji lub przebywania w środowisku o dużej liczbie bodźców. Z tego powodu analiza zachowań w tym obszarze opiera się na długotrwałej obserwacji i porównywaniu różnorakich sytuacji, a nie na pojedynczych przypadkach.
Zobacz także: akademia integracji sensorycznej.